PanAdmin

PanAdmin

piątek, 29 styczeń 2021 13:06

Czym są uzależnienia i jak są leczone

W dzisiejszych czasach dość obszernym problemem stały się uzależnienia od substancji psychoaktywnych (alkohol, narkotyki, leki) i behawioralnych (komputer, gry, hazard, zakupoholizm, siecioholizm, seksoholizm). Mówi się o tym, że z roku na rok zwiększa się spożycie alkoholu, tak samo zwiększa się rola technologii w naszym życiu i korzystanie z niej w sposób nadmiarowy i kompulsywny. Uzależnienie jest chorobą postępującą i może prowadzić do śmierci, dlatego tak ważne jest zatrzymanie jej poprzez leczenie u psychoterapeuty uzależnień.

W Polsce za pomocą Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 diagnozujemy, czy występuje problem uzależnieniowy.

Aby zdiagnozować u osoby np. uzależnienie od alkoholu, muszą wystąpić przynajmniej 3 objawy w ciągu roku i utrzymać się minimum miesiąc. Podstawowymi objawami są silne pragnienie picia lub przymus picia, utrata kontroli nad ilością i czasem wypijanie alkoholu oraz zmiana tolerancji na alkohol. Kolejnymi trzema objawami są: konsekwencja trzech pierwszych jak zespół abstynencyjny (drżenie rąk, drżenie ciała, wymioty, biegunki, problemy ze snem, potliwość, zmniejszony apetyt, obniżony nastrój, lęki, napady padaczki alkoholowej, itp.), picie alkoholu pomimo szkód np. zdrowotnych oraz koncentracja życia wokół picia i zaniedbywanie ważnych aspektów życia jednostki.

W każdym uzależnieniu, czy to spowodowanym nadużywaniem alkoholu, czy innych substancji psychoaktywnych (narkotyków, leków) oraz w przypadku uzależnień behawioralnych (hazard, gry komputerowe, zakupoholizm, od czynności seksualnych) w każdym z nich istnieje przymus korzystania czy zażywania, utrata kontroli nad swoim zachowaniem czy zwiększona tolerancja na czynnik uzależniający, która powoduje, że człowiek potrzebuje coraz więcej zażywać czy wykonywać konkretną czynność np. grać coraz więcej na maszynach, obstawiać zakłady. Osoba uzależniona nie kontroluje swoich zachowań, co powoduje, że często doświadcza różnych problemów w relacjach z bliskimi, w pracy, problemów finansowych, a nawet czasem problemów prawnych, np. wynikających z prowadzenia samochodu pod wpływem substancji psychoaktywnej czy zajęć komorniczych. Ważnym także aspektem jest to, że często osoby uzależnione „nie widzą”, a tak naprawdę nie dopuszczają do siebie informacji, że to, co robią, jest dalekie od normalnego zażywania czy grania. Wynika to z aktywnych mechanizmów choroby, a przede wszystkim mechanizmu iluzji i zaprzeczeń, który utrudnia zobaczenie swojego problemowego korzystania z np. alkoholu, narkotyków, hazardu czy oglądania pornografii i masturbowania się. Dlatego tak ważne jest, aby osoba uzależniona zaczęła odczuwać dyskomfort wynikający ze swoich zachowań, bo bez tego trudno jest takiej osobie pomóc, a nawet może być niemożliwe.

uzależnienie od alkoholu

W leczeniu uzależnień jest ważna motywacja pacjenta, aby ją stworzyć, pacjent musi poczuć konsekwencje swoich działań i dyskomfort. To może być najtrudniejsze dla rodzin osób uzależnionych – osoba uzależniona wprowadza do rodziny różne sytuacje, z którymi każdy członek tej rodziny w rozmaity sposób próbuje sobie radzić, by chronić siebie i członków rodziny. W rodzinie, w której występuje problem alkoholowy, istnieje niepisana zasada: „nie mówimy o tym, co się dzieje w domu ani poza nim”. W jej wyniku najwyższą cenę za tę lojalność płacą dzieci. Gdy same wchodzą w dorosłość, wprowadzają dysfunkcyjne schematy w swoje życie, co powoduje różne trudności w relacjach bliskich w przeżywaniu emocji. To, co doświadczyli w dzieciństwie, powoduje, że doświadczają syndromu DDA, a zdarza się, że część też tych osób obiera drogę rodzica, co prowadzi do uzależnień. W przypadku tak obszernego i trudnego problemu jak uzależnienia, ważne jest, aby pomagać całej rodzinie, co w przyszłości może pozwolić ograniczyć trudności wynikające z wychowywania się w rodzinie z problemem uzależnienia.

Obecnie osoby uzależnione i ich rodziny mogą korzystać z obszernej oferty leczenia uzależnień w ośrodkach stacjonarnych leczenia uzależnień, poradniach leczenia uzależnień, prywatnych ośrodkach czy gabinetach psychoterapeutycznych oraz różnych fundacjach. Leczenie uzależnień zostało także poszerzone o ofertę on-line, aby jak najbardziej pomóc w momencie kryzysu, jakim jest obecnie epidemia koronawirusa SARS-CoV-2. Leczenie alkoholizmu, leczenie narkomanii czy leczenie hazardu to długotrwały proces, który wymaga od pacjenta motywacji i odwagi, aby spotkać się ze sobą na nowo bez substancji. Z pomocą psychoterapeuty pacjent ma możliwość w atmosferze szacunku, poczuciu bezpieczeństwa sięgać w siebie i kontaktować się z różnymi trudnymi prawdami o sobie, ale także budować od nowa siebie, swoje zasoby, które pomogą żyć bez substancji czy zachowań uzależnieniowych.

Gdy zastanawiasz się, czy to, co doświadczasz, jest problem z nadużywaniem lub myślisz, że twój członek rodziny ma problem z nadużywaniem substancji czy zachowań, zawsze warto zgłosić się do specjalisty psychoterapeuty uzależnień, aby porozmawiać o tym, co Cię niepokoi.

Pamiętaj, proszenie o pomoc to nie wstyd. To znaczy, że chcesz o siebie zadbać i to jest najważniejsze. :)

środa, 30 wrzesień 2020 12:42

Czym jest depresja i jakie są jej rodzaje?

Według WHO depresja zajmuje 4 miejsce pod względem głównych czynników samobójstw. Szacuje się, że dotyka ona 300 milionów osób na całym świecie. Czasem jednak trudno jest stwierdzić, czy dana osoba cierpi na depresję, czy ma chwilowy objaw złego samopoczucia.

Czym jest depresja?

Cechą charakterystyczną tej choroby jest odczuwanie przewlekłego smutku przez chorą osobę, poczucie pustki, stan ogólnego przygnębienia i brak radości z życia. W zaawansowanych stadiach osoba cierpiąca na depresje nie jest w stanie prawidłowo funkcjonować w społeczeństwie, może zaniechać wykonywania prostych codziennych czynności. W skrajnych przypadkach mogą zaistnieć myśli, a nawet próby samobójcze. Choroba ta ma podłoże psychologiczne, jest to zespół zaburzeń nastroju (tzw. zaburzenia afektywne), a co za tym idzie, jej leczenie wymaga kontaktu z psychoterapeutą i psychiatrą.

Czym różni się depresja od smutku?

Według definicji PWN smutek jest „stanem psychicznym będącym następstwem przykrych przeżyć, kłopotów”. Długotrwałe poczucie smutku może doprowadzić do depresji, ale nie jest to nieuniknione. Uznaje się, że ryzyko depresji wzrasta, jeżeli smutek utrzymuje się powyżej dwóch tygodni, a uczucie przygnębienia odczuwane jest przez większą część dnia i nie ulega zmianom pod wpływem zewnętrznych okoliczności i bodźców. Inaczej mówiąc, osoba, u której podejrzewa się depresję, może dalej być przygnębiona, mimo że środowisko, w którym przebywa, na ogół wpływa na nastrój pozytywnie.

Objawy depresji

Wymienione poniżej objawy powinny w szczególności budzić niepokój i wzmagać czujność:

- Emocjonalne – jest to obojętny lub obniżony nastrój, częsty smutek, płacz, lęk, brak satysfakcji z życia, poczucie braku perspektyw na przyszłość, a także drażliwość.

- Poznawcze – obniżony poziom koncentracji, problemy z pamięcią, obniżona samoocena, pesymizm, rezygnacja, samooskarżenia. Mogą również wystąpić urojenia depresyjne.

- Motywacyjne – problem z motywacją oraz podejmowaniem działań i decyzji.

- Somatyczne – zaburzenie rytmu snu, utrata apetytu (lub wzmożony apetyt), osłabienie, zmęczenie, brak aktywności, skargi na ból fizyczny.

- W skrajnych przypadkach mogą wystąpić myśli, a nawet próby samobójcze!

depresjaPrzyczyny rozwoju depresji

Przyczyny zachorowań na depresję dzieli się na endogenne, egzogenne i psychogenne. - Czynniki endogenne to takie, które są uwarunkowane genetycznie i na które nie miały wpływu czynniki zewnętrzne. Są one wielopokoleniowe, a co za tym idzie, mogą być dziedziczone. Najczęściej jest to najsilniejsza i najbardziej intensywna postać depresji. - Czynniki egzogenne to takie, które są uzależnione od warunków zewnętrznych. W tym wypadku depresja może być spowodowana uzależnieniem od leków nasennych oraz uspokajających, uzależnieniem od narkotyków i alkoholu. - Czynniki psychogenne to m.in. nadmierny stres związany z trudnymi wydarzeniami w życiu, traumami, stratami czy nagłymi zmianami.

Jakie są rodzaje depresji?

Depresje można podzielić ze względu na przyczyny, ale także na rodzaje jej przebiegu. Określenie rodzaju może pomóc przy doborze sposobu jej leczenia oraz odpowiednich leków.

- Endogenna – jest jednym z najczęstszych, a zarazem najcięższych rodzajów depresji. Dzieli się ją na jednobiegunową i dwubiegunową. Choroba afektywna jednobiegunowa charakteryzuje się okresami depresji i poprawy kondycji psychicznej, które następują po sobie. Choroba afektywna dwubiegunowa charakteryzuje się stanami depresji i następującymi po niej okresami maniakalnymi. Pomiędzy depresją a stanem maniakalnym może nastąpić okresowa poprawa zdrowia.

- Egzogenne – epizody lub trwałe stany depresyjne wynikające z następstwa innych chorób wyniszczających organizm. Problemy somatyczne mogą doprowadzić do obniżenia nastroju i wywołać zaburzenia emocjonalne, a w efekcie doprowadzić do zaburzeń psychospołecznych. Depresja egzogenna jest wywoływana m.in. obecnością nowotworów, chorobą Alzheimera, ale też zespołem uzależnienia, spowodowanym nadużywaniem alkoholu czy środków psychoaktywnych.

- Psychogenna – jest to postać depresji, która jest następstwem doświadczeń życiowych, takich jak reakcja na śmierć bliskiej osoby, urazy na tle emocjonalnym lub stres związany z pracą.

- Maskowana – nazywana „depresją bez depresji”. Charakteryzuje się stałym uczuciem zmęczenia i zaburzeniami snu bez wyraźnego obniżenia nastroju.

- Poporodowa – krótkotrwałe obniżenie nastroju u kobiet po porodzie spowodowane zmianami hormonalnymi w organizmie.

- Sezonowa (SAD) – sezonowe zaburzenia afektywne, które mogą występować późną jesienią i zimą. Trwa nie dłużej niż 5 tygodni. Charakteryzuje się sennością, spadkiem energii i zwiększeniem apetytu.

Depresja jest jedną z najczęstszych chorób o podłożu psychicznym. Ryzyko zachorowań wzrasta po przekroczeniu 50 roku życia. W przedziale wiekowym 50-59 lat, 5,9% badanych zgłaszało objawy tej choroby, 60-69 lat - 6,6%, 70-79 lat - co dziesiąty, a w grupie powyżej 80 lat już co piąta osoba. Większe prawdopodobieństwo depresji mają wdowcy lub osoby żyjące w separacji. Niestety mimo wysokiej częstotliwości jej występowania nie zawsze może być szybko rozpoznana, ponieważ niektórzy mylą ją ze smutkiem. Należy pamiętać, żeby rozmawiać z osobą, u której podejrzewa się depresję, aby w razie konieczności odpowiednio szybko ją zdiagnozować.

Jakiś czas temu używano dwóch osobnych terminów takich jak nerwica depresyjna i depresja lękowa. Ze względu na trudności w rozróżnieniu zaczęto stosować wspólną nazwę. Jak leczyć zaburzenia lękowo-depresyjne?

Czym charakteryzuje się to zaburzenie?

Jest to swego rodzaju połączenie zaburzeń związanych z depresją i zaburzeń lękowych równocześnie. Część osób decydujących się na leczenie depresji lub leczenie nerwicy zauważała również symptomy drugiej z wymienionych chorób, charakteryzującej się bardzo podobnymi objawami. Przebieg jest raczej łagodny, przez co ciężko jest rozpoznać pełne spektrum tej choroby. Pamiętaj! Każde podejrzenie chorób natury psychicznej należy konsultować z psychoterapeutą i/lub psychiatrą, i jeżeli istnieje konieczność, udać się na psychoterapię.

Jakie są objawy zaburzeń lękowo-depresyjnych?

U osób, u których zdiagnozowano chorobę, możemy zauważyć między innymi niepokój, smutek, niezadowolenie, osamotnienie, bezradność, samokrytycyzm oraz krytykę w stosunku do otaczającego świata. Może być uwidoczniony również problem w odczuwaniu satysfakcji i radości. Występują także wahania nastroju pogarszające samopoczucie chorej osoby.

Czynniki powodujące tę chorobęzaburzenia lękowo-depresyjne

Badania, które w ostatnich latach przeprowadzano, pokazały, że może to być choroba przekazywana w sposób genetyczny. Niestety nie stwierdzono jeszcze, jaki gen jest za nią odpowiedzialny, wiadome jest natomiast, że aby choroba zaistniała, potrzebne są odpowiednie czynniki płynące ze środowiska i otoczenia pacjenta. Osoby, w których to rodzinach występują zaburzenia lękowe, są zdecydowanie bardziej narażone na choroby powiązane z zaburzeniami lękowymi i depresją. Czynniki możemy podzielić w sposób następujący:

Czynniki egzogenne

Są to czynniki zewnętrzne, często związane z traumatycznymi zdarzeniami. Wśród nich można wymienić uraz z dzieciństwa, stres, odrzucenie przez otoczenie, wypadek czy śmierć kogoś bliskiego.

Czynniki endogenne

Są to czynniki wynikające z wewnętrznych dysfunkcji organizmu, jak np. schizofrenia, zaburzenia osobowości, choroba afektywna dwubiegunowa.

Czynniki somatogenne

Są to czynniki spowodowane chorobami somatycznymi, jak np. choroby nowotworowe, choroba Alzheimera, poważne urazy.

Do kogo się udać z zaburzeniami lękowo-depresyjnymi?

Pierwszym krokiem powinno być udanie się do lekarza psychiatrii, aby ten mógł dobrać odpowiedni sposób leczenia. Specjalista ten ma największą wiedzę, a także doświadczenie w leczeniu chorób tego typu. Pomocna będzie także terapia u psychologa lub psychoterapeuty, który nie zajmuje się jedynie pomocą osobom dorosłym – prowadzona jest również psychoterapia młodzieży. W obecnych czasach pandemii koronawirusa popularną opcją staje się psychoterapia online, która pozwala na stały kontakt ze specjalistą w zaciszu własnego domu.